SON DAKİKA

Mustafa Kemal ve İlk Muhalefet Partileri

Bu haber 18 Temmuz 2017 - 19:39 'de eklendi ve 356 views kez görüntülendi.

Mustafa Kemal ve İlk Muhalefet Partileri

Türk tarihinde hem Cumhuriyet hem de Osmanlının son dönemlerinde çeşitli fırka ya da bu günkü adı ile partiler kurulmuş ve siyasal yönetime dolaylı olarak katkıda bulunmuşlardır.

Ancak bu konu biraz daha derinlemesine analiz edildiğinde siyasal partilerin kuruldukları dönemlerde bazı belirli kesimlerin amaçlarına hizmet ettiği görülmektedir.

Şüphesiz her hareket gücünü bir önceki dönemin sosyal ve siyasal faaliyetlerinden esinlenerek şekillendirir ve politikalarını da bu doğrultuda belirlerler.

Osmanlının son döneminde uygulanan meşrutiyet uygulamasında da çeşitli siyasi fırkalar görülmekte idi.

Yönetimdeki parti İttihad ve Terakki kendisine ilk muhalif topluluk olarak ortaya çıkan Fedakaran-ı Millet fırkasına büyük tepki göstermiştir.

Bunun yanı sıra Osmanlı Hürriyet Cemiyeti, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti gibi partiler kurulmuştur.

Cumhuriyet’in İlk İktidar Partisi ve Muhalefet Partileri

Türkiye cumhuriyetinin ilk partisi Cumhuriyet Halk Fırkasıdır ve kökeni Anadolu ve Rumeli Müdafai Hukuk cemiyetine dayanmaktadır.

Bildiğimiz üzere Sivas kongresinde bütün cemiyetler tek çatı altında bu ad ile toplanmıştır.

Bu cemiyet cumhuriyetin kuruluşunda önemli bir role sahiptir ve ilk iktidar partisidir.

Mustafa Kemal yönetimde çok seslilik ve demokrasi taraftarı olduğundan kendisine istişare edebileceği siyasi partilere sıcak bakmıştır.

Cumhuriyet Halk Fırkasının yanısıra kurulan ilk muhalefet partisi Kazım Karabekir önderliğinde kurulan TCF’dir.

(Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası) Terakki, ilerlemek demektir ve partinin tam adı bugünkü Türkçe ile ilerlemeyi seven cumhuriyet partisidir.

Kazım Karabekir Erzurum’da bulunan 15.Kolordu komutanı ve milli mücadelenin en önemli komutanlarından biridir.

Doğu cephesini Kazım Karabekir kumanda etmiştir.

Ne yazık ki bu önemli  şahsiyetin kurmuş olduğu muhalefet partisi gerici bir isyan olan Şeyh Sait isyanı sebebiyle eleştirilmiş ve ilga edilmiştir.

Şeyh Sait isyanını destekledikleri düşünülmektedir.

Cumhuriyet tarihimizin ikinci çok partili hayat denemesi ise SCF (Serbest Cumhuriyet Fırkası) ile sürmüştür.

Mustafa Kemal’in arkadaşı olan Fethi Okyar, yine Mustafa Kemal’in önerisi ile bir muhalefet partisi kurmaya karar vermiştir.

Ancak bu parti de Menemen İsyanı’na destek verenlerin ve partiye Cumhuriyet karşıtlarının sızması sonucu Fethi Okyar tarafından ilga edilmiştir.

Bu doğrultuda çok partili hayat denemelerinin ilk girişimleri görülüyor ki gerici hareketler tarafından engellenmeye çalışılmıştır ve başarısızlığa uğramıştır .

İlk başarılı çok partili hayat denemesi ise 1946 yılında kurulan Milli kalkınma partisinin devamlılığı ve DP’nin (Demokrat Parti) iktidara gelmesiyle sonuçlanmıştır.

 

Selçuk Softa
Selçuk Softainfo@selcuksofta.com
Hepimiz hayat öğrencileriyiz. Öğrendiğimiz o dersleri ihtiyacı olanlara öğretmek de hayata, ailemize, arkadaşlarımıza, ülkemize, insanlara borcumuz. Bu sebeple hepimiz aynı zamanda bir öğretmeniz. -- İnsan "DeNiZiN" olmadığı yerde... "UmuT" adına MARTI olmalı... Olmalı ki kararmasın yarınlar...& www.bihabermedya.com & www.selcuksofta.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.